ఇరాన్లో నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం ప్రభావంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు భారీగా పెరగడం భారత కరెన్సీ మార్కెట్పై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది. ఈ పరిస్థితుల్లో భారత రూపాయి ఇతర ఆసియా కరెన్సీలతో పోలిస్తే ఈ ఏడాది అత్యధిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంది. ఫలితంగా రూపాయి విలువ 3 శాతానికి పైగా పడిపోవడం గమనార్హం. రూపాయి బలహీనత కారణంగా దిగుమతుల ఖర్చులు పెరిగి,ముఖ్యంగా చమురు ధరలు మరింత పెరిగే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ పరిణామాలు ఆర్థిక రంగంలో ఆందోళనలను పెంచాయి. మార్చి చివరి వారానికి రూపాయి విలువ డాలరుకు 95 రూపాయల కనిష్ట స్థాయికి చేరుకోవడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేసింది.
స్పాట్ మార్కెట్లో నేరుగా డాలర్ల కొనుగోళ్లు తగ్గించాలని ఆదేశాలు
ఇదే సమయంలో విదేశీ పెట్టుబడిదారులు తమ పెట్టుబడులను వెనక్కి తీసుకోవడం, చమురు ధరల పెరుగుదల కలిసి పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టతరం చేశాయి. ఈ నేపథ్యంలో RBI అత్యవసర చర్యలకు దిగింది. ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలైన ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం, భారత్ పెట్రోలియంలకు స్పాట్ మార్కెట్లో నేరుగా డాలర్ల కొనుగోళ్లు తగ్గించాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
దేశ చమురు అవసరాలను తీర్చడంలో ఈ సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నప్పటికీ, వీటి భారీ డాలర్ కొనుగోళ్లు రూపాయిపై అదనపు ఒత్తిడిని సృష్టిస్తున్నాయి. ఈ ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు స్టేట్ బ్యాంక్ ద్వారా ప్రత్యేక రుణ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు.
మార్కెట్ను స్థిరపరిచేందుకు చర్యలు
దీంతో చమురు సంస్థలు తమ విదేశీ మారక అవసరాలను నేరుగా మార్కెట్లో కొనుగోలు చేయకుండా బ్యాంక్ ద్వారా పొందే అవకాశం కలిగింది. దీని వల్ల ఓపెన్ మార్కెట్లో డాలర్ డిమాండ్ తగ్గింది.
ఇదిలా ఉండగా, RBI తన విదేశీ మారక నిల్వల నుంచి డాలర్లను విక్రయిస్తూ మార్కెట్ను స్థిరపరిచేందుకు చర్యలు తీసుకుంది. అలాగే అనవసర మార్పులకు దారితీసే వ్యాపారాలపై కఠిన నియంత్రణలు విధించింది.
స్పాట్ మార్కెట్లో తగ్గిన చమురు సంస్థల డాలర్ కొనుగోళ్లు
బ్యాంకులు కొన్ని రకాల ముందస్తు ఒప్పందాలు చేయకుండా పరిమితులు విధించడం కూడా ఇందులో భాగం. ఈ చర్యల ఫలితంగా పరిస్థితిలో కొంత మెరుగుదల కనిపిస్తోంది. ఇటీవల స్పాట్ మార్కెట్లో చమురు సంస్థల డాలర్ కొనుగోళ్లు తగ్గినట్లు వ్యాపార వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. గత రెండు వారాల్లో తీసుకున్న చర్యలతో రూపాయి తన కనిష్ట స్థాయి నుంచి దాదాపు 2 శాతం వరకు కోలుకుని, ప్రస్తుతం డాలర్కు సుమారు 93.20 వద్ద స్థిరపడింది.
