తెలుగు మీడియా సంస్థలు వెల్లడించిన నివేదికల ప్రకారం, రెండు ఏళ్లలో ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా సుమారు 350కి పైగా ప్రధాన బస్సు ప్రమాదాలు జరిగాయి. ఈ ప్రమాదాల్లో ఇప్పటివరకు 360 మందికి పైగా ప్రయాణికులు మరణించగా, 2,500 మందికి పైగా తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. గాయపడిన వారిలో వందలాది మంది శాశ్వత వికలాంగులుగా మారడం విషాదకరం. రాష్ట్రంలోని జాతీయ రహదారులు (NH-16, NH-44), మారుమూల ఘాట్ రోడ్లు ఈ ప్రమాదాలకు ప్రధాన కేంద్రాలుగా మారాయి. మృతుల్లో ఎక్కువ శాతం యువకులు, కుటుంబ యజమానులు ఉండటం ఆయా కుటుంబాలను రోడ్డున పడేసింది.
గత ఏడాది కాలంలో జరిగిన కొన్ని హృదయవిదారక ఘటనలు వ్యవస్థలోని లోపాలను ఎత్తిచూపుతున్నాయి:
ప్రకాశం జిల్లా రాయవరం ఘోర ప్రమాదం (మార్చి 26, 2026): ఆంధ్రప్రదేశ్.. లోని మార్కాపురం జిల్లా.. పలకల క్వారీ దగ్గర జరిగిన బస్సు ప్రమాదంలో మృతుల సంఖ్య 14కి చేరింది. ఉదయం 5 గంటల సమయంలో.. హరికృష్ణ ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్కి సంబంధించిన బస్సు.. ఎదురుగా వస్తున్న టిప్పర్ లారీని బలంగా ఢీకొట్టడంతో ఈ ప్రమాదం జరిగినట్లు తెలిసింది. ఢీకొట్టిన సమయంలో.. బస్సు.. టిపర్కి ఉన్న డీజిల్ ట్యాంకర్ని ఢీకొట్టడం వల్ల వెంటనే మంటలు చెలరేగాయని తెలిసింది.
హైదరాబాద్ నుండి విజయవాడ వస్తున్న ట్రావెల్స్ బస్సు ఇంజిన్లో ఒక్కసారిగా మంటలు చెలరేగాయి. ప్రయాణికులు అప్రమత్తమై దిగిపోవడంతో ప్రాణనష్టం తప్పింది కానీ, ముగ్గురు ప్రయాణికులు తీవ్ర గాయాలపాలయ్యారు. బస్సులో షార్ట్ సర్క్యూట్ సంభవించడం మరియు ఇంజిన్ ఆయిల్ లీకేజీ వల్ల మంటలు వేగంగా వ్యాపించాయి. బస్సులో అగ్నిమాపక పరికరాలు (Fire Extinguishers) పనిచేయకపోవడం వల్ల బస్సు పూర్తిగా దగ్ధమైంది.
నెల్లూరు నుంచి హైదరాబాద్ వెళ్తున్న ప్రైవేట్ బస్సు అదుపు తప్పి డివైడర్ను దాటి అవతలి రోడ్డుపైకి దూసుకెళ్లింది. ఈ ఘటనలో 5 మంది మరణించగా, 15 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. అతివేగంతో పాటు బస్సు టైర్ ఒక్కసారిగా పేలిపోవడం (Tyre Burst) వల్ల డ్రైవర్ నియంత్రణ కోల్పోయాడు. పాతబడిన టైర్లను మార్చకుండా వాడటమే దీనికి కారణమని విచారణలో తేలింది.
కావలి ట్రావెల్స్ బస్సు అతివేగంగా వెళ్తూ ఒక ద్విచక్ర వాహనాన్ని ఢీకొట్టి, డివైడర్ను దాటి అవతలి వైపుకు దూసుకెళ్లింది. ఈ ఘటనలో 19 మంది మృతి చెందారు. డ్రైవర్ నిద్రమత్తులో ఉండటమే దీనికి ప్రధాన కారణం.
పర్యాటకులతో వెళ్తున్న బస్సు అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలో లోయలో పడిపోయింది. ఈ ప్రమాదంలో 9 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఘాట్ రోడ్లపై నైపుణ్యం లేని డ్రైవర్లను నియమించడం వల్ల ఇలాంటి ఘటనలు జరుగుతున్నాయి.
బెంగళూరు నుండి కడపకు వెళ్తున్న ఒక ప్రైవేట్ స్లీపర్ బస్సు ఎదురుగా వస్తున్న లారీని బలంగా ఢీకొట్టింది. ఈ ప్రమాదంలో 7 మంది ప్రయాణికులు అక్కడికక్కడే మృతి చెందారు. తెల్లవారుజామున 4 గంటల సమయంలో డ్రైవర్ నిద్రమత్తులోకి జారుకోవడమే ప్రధాన కారణమని పోలీసులు గుర్తించారు. బస్సు అతివేగంతో ఉండటంతో లారీని ఢీకొట్టిన తర్వాత రోడ్డు పక్కన ఉన్న చెట్టును కూడా బలంగా తాకింది.
అరకు పర్యటన ముగించుకుని తిరిగి వస్తున్న ప్రైవేట్ టూరిస్ట్ బస్సు మలుపు వద్ద లోయలోకి జారిపోయింది. 6 మంది పర్యాటకులు మృతి చెందారు. ఘాట్ రోడ్లపై నైపుణ్యం లేని డ్రైవర్ను పంపడం, బ్రేక్ ఫెయిల్యూర్ కావడం వల్ల ఈ ప్రమాదం జరిగింది.
బస్సు ప్రమాదాలు కేవలం యాదృచ్ఛికంగా జరగడం లేదు. దీని వెనుక స్పష్టమైన మానవ తప్పిదాలు, వ్యవస్థాగత లోపాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లు లాభాల కోసం డ్రైవర్లపై పని ఒత్తిడి పెంచుతున్నారు. తగినంత విశ్రాంతి లేకుండా వరుస ట్రిప్పులు వేయడం వల్ల తెల్లవారుజామున 3 నుండి 5 గంటల మధ్య డ్రైవర్లు నిద్రమత్తులోకి జారుకుంటున్నారు. గమ్యస్థానానికి నిర్ణీత సమయానికి చేరుకోవాలనే పంతంతో బస్సులను గంటకు 100-120 కిలోమీటర్ల వేగంతో నడుపుతున్నారు. దీనివల్ల అత్యవసర సమయంలో బ్రేకులు వేసినా వాహనం అదుపులోకి రావడం లేదు.
పాతబడిన బస్సులు, అరిగిపోయిన టైర్లు, నాసిరకం బ్రేక్ లైనర్లను వాడటం వల్ల సాంకేతిక వైఫల్యాలు సంభవిస్తున్నాయి. జాతీయ రహదారులపై కొన్ని చోట్ల ఉన్న ‘బ్లాక్ స్పాట్స్’ (ప్రమాదకర మలుపులు) వద్ద హెచ్చరిక బోర్డులు లేకపోవడం, లైటింగ్ సరిగా లేకపోవడం ప్రమాదాలకు కారణమవుతున్నాయి.
పెరుగుతున్న ప్రమాదాల దృష్ట్యా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, రవాణా శాఖ (RTA) కఠిన చర్యలు తీసుకుంటుంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రైవేట్ బస్సులపై ఆకస్మిక దాడులు నిర్వహించి, ఫిట్నెస్ లేని వాహనాల పర్మిట్లను రద్దు చేస్తున్నారు. బస్సుల్లో ‘స్పీడ్ గవర్నర్లు’ తప్పనిసరి చేశారు. అలాగే వెహికల్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్ ద్వారా వాహన వేగాన్ని పర్యవేక్షిస్తున్నారు.
ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు ప్రభుత్వం స్పందించడం, నష్టపరిహారం ప్రకటించడం సర్వసాధారణంగా మారింది. కానీ శాశ్వత పరిష్కారం కావాలంటే రవాణా శాఖ నిబంధనలను కఠినంగా అమలు చేయాలి. ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్ యాజమాన్యాలు లాభాల కంటే ప్రయాణికుల ప్రాణాలకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ప్రయాణికులు కూడా ప్రయాణించే ముందు బస్సు స్థితిగతులను, డ్రైవర్ ప్రవర్తనను గమనించడం అవసరం.
